‘生き甲斐 อิคิกาอิ Ikigai’ เป็นคำที่ได้ยินบ่อยมากในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา ไม่ว่าจะเป็นบทความจากต่างประเทศ หรือพูดในงานสัมมนาต่างๆ คำนี้โด่งดังขนาดที่ว่า Sony ประเทศไทยหยิบคำนี้มาใช้โปรโมทกล้องเลยด้วย

และล่าสุด BBC, Telegraph และ WEForum ก็ยังเอามาอธิบายให้ฟังกันอีก ฉะนั้น Marketeer ก็อยากเล่าเรื่อง อิคิกาอิ ให้คุณได้ฟังกัน

 

คำว่า ‘อิคิ Iki’ หมายถึง ชีวิต ‘กาอิ Gai’ หมายถึง สิ่งที่มีคุณค่า…

‘อิคากาอิ-Ikigai’ คือ เหตุผลของการมีชีวิตอยู่ (Reason for being) หรืออธิบายง่ายๆ คือสิ่งที่ทำให้คุณอยากตื่นขึ้นมาตอนเช้า

นี่จึงเป็นอีกสาเหตุที่ทำให้คนญี่ปุ่นอายุยืนยาว รักในสิ่งที่พวกเขาทำ ทำให้งานทุกอย่างมีความประณีต

บางครั้งเมื่อผู้สูงอายุเกษียณ พวกเขาจึงต้องหาอะไรทำ เพื่อไม่ให้ฟุ้งซ่าน หรือเพื่อหาอิคิกาอิใหม่ ในช่วงวัยที่เปลี่ยนผ่าน

 

และเมื่อคำนี้แพร่หลายมากขึ้นจนกลายเป็นกระแส ที่คนรุ่นใหม่ยึดในการใช้ชีวิต ใช้เป็นตัวกำหนดไลฟสไตล์ ศาสตรจารย์ Gordon Matthew จึงให้ความกระจ่างมากขึ้นว่า

1.อิคิกาอิไม่ใช่เรื่องที่ใหญ่โต หรืออลังการงานสร้าง แต่เป็นเรื่องจริงที่อยู่ข้างหน้า

2.ระลึกอยู่เสมอว่าทำไม อิคิกาอิของคุณถึงสำคัญ เพราะถ้าคุณรู้ คุณจะอยากมีชีวิตอยู่ คุณจะเชื่อว่าชีวิตจะดีขึ้น

3.ศาสตรจารย์เล่าว่า “ผมรู้จักชายคนหนึ่ง ชายคนนี้เกลียดหัวหน้า เกลียดงานที่ทำ แต่เมื่อเขากลับมาบ้าน ลูกสาวก็วิ่งมาเกาะขาของเขา นั่นทำให้เขายังทนทำงานต่อได้ ลูกสาวคือ อิคิกาอิของเขา”

4.ฉะนั้นคุณต้องค่อยๆ หางานที่เหมาะสมกับคุณ หาความรักที่คุณสามารถอยู่กับมันได้ไปตลอดชีวิต

5.อิคิกาอิไม่ใช่สิ่งที่พบแล้วจะอยู่ตลอดไป จิตใจมนุษย์ซับซ้อน อยู่ดีๆ ความรู้สึกของคุณอาจเปลี่ยนไปเลยก็ได้

 

 

โดยในฝั่งตะวันตก หากคุณค้นหาคำว่า Ikigai คุณจะเจอแผนภาพไดอาแกรมแบบนี้เต็มไปหมด ซึ่งจุดตรงกลางนั่นเองที่เรียกว่า อิคิกาอิ

ถ้าสิ่งที่คุณทำในตอนนี้ตอบโจทย์ครบทั้ง 4 ข้อแล้ว ยินดีด้วย คุณน่าจะบรรลุเป้าหมายอะไรสักอย่างในชีวิตได้แล้ว แต่ถ้าไม่… อาจมีบางอย่างที่ขาดหายไป เช่น

  • ถ้าสิ่งที่คุณทำมีครบทุกอย่าง แต่คุณทำได้ไม่ดีเท่าไหร่ คุณจะรู้สึกไม่มั่นคง รู้สึกว่าใครๆ ก็ทำได้
  • ถ้าคุณไม่ได้ทำในสิ่งที่รัก คุณจะรู้สึกว่างเปล่า และอยากทำสิ่งนั้นตลอดเวลา
  • ถ้าคุณไม่ได้ทำในสิ่งที่โลกต้องการ คุณจะรู้สึกว่าตัวเองไร้ค่า
  • ถ้าคุณไม่ได้ทำในสิ่งที่สามารถหาเลี้ยงตัวเองได้ คุณภาพชีวิตของคุณก็อาจไม่ดีเท่าที่ใจอยาก

 

ถ้าจะบอกว่าช่องตรงกลางเป็นอิคิกาอินั้นก็ไม่ถูกนักเพราะ ตามหลักของอิคิกาอิแล้ว ไม่มีเรื่องเงิน หรือรายได้มาเกี่ยวข้อง แต่ก็ถือเป็นหลักการใช้ชีวิตที่ดีเหมือนกัน เพราะคุณสามารถเช็คได้ว่าสิ่งที่คุณทำ เติมเต็มในส่วนไหนแล้วบ้าง

ถ้าคุณไม่ใช่คนที่แคร์สังคมหรือโลกมากนัก วงกลมด้านขวาอาจจะเล็กมาก และคุณก็พบความสุขของคุณแล้ว

หรือคุณทำแต่งาน ทำเพื่อสังคมมาโดยตลอด แล้วยังไม่มีความสุข คุณอาจจะต้องเติมเต็มวงกลมด้านซ้ายเพิ่มมากขึ้นก็ได้

 

สำหรับคนรู้สึกไม่มีความสุขในชีวิต หลักการใช้ชีวิต 2 แบบทั้งของญี่ปุ่น และของตะวันตก อาจช่วยให้คุณค้นพบคำตอบของคำถามที่คุณกำลังค้นหานั้นได้

 

ที่มา : BBC, Telegraph และ WEForum